Τζίνα Χονδρού - Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια -Psychologyhealth.gr

Τζίνα Χονδρού, M.Sc.
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια

Η Ψυχική Υγεία στα χρόνια της κρίσης

Αναμφισβήτητα, οι περισσότεροι από εμάς δεν νιώθουμε και δεν περνάμε τόσο καλά όσο πριν. Αλλά και οι διεθνείς επιστημονικές έρευνες δείχνουν πως σε περιόδους ύφεσης αυξάνονται οι αυτοκαταστροφικές και βίαιες συμπεριφορές, καθώς και τα ψυχικά νοσήματα.

 

 

Ας δούμε όμως τέσσερις κατηγορίες προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε πλέον πιο συχνά από ποτέ:

 

Στρες και ψυχοσωματικά συμπτώματα.

Η αβεβαιότητα και οι φόβοι οδηγούν συχνά σε κρίσεις πανικού και άλλες αγχώδεις διαταραχές. Παρουσιάζονται, επίσης, σωματοποιήσεις, δηλαδή το άγχος εκφράζεται σε ένα σωματικό σύμπτωμα, π.χ. δερματικό, πεπτικό, πονοκέφαλοι, αϋπνίες. Γενικά, γινόμαστε πιο επιρρεπείς σε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, ειδικά σε όσα είχαμε ήδη προδιάθεση. Αυτό συμβαίνει γιατί οργανισμός μας βιώνει την κρίση ως παρατεταμένο στρες. Η σχέση στρες, διάθεσης και σωματικών συμπτωμάτων είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη.

 

Μειωμένη αυτοεκτίμηση.

Τα οικονομικά προβλήματα, τα χρέη και η ανεργία δημιουργούν ντροπή, ανασφάλεια, ενοχές, αίσθημα μειονεξίας. Τα άτομα χάνουν την αίσθηση της προσωπικής τους αξίας. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι μέσης ηλικίας που αναγκάζονται να αλλάξουν καριέρα, να επανεκπαιδευτούν, να γίνουν πιο επινοητικοί, να δικτυωθούν. Βιώνουν κόπωση και απογοήτευση και πρώην αυτόνομοι, πετυχημένοι επαγγελματίες πλέον εξαρτώνται από τους γονείς τους. Έτσι, ναι μεν στρέφονται στην αυτογνωσία και στη διερεύνηση των δυνατοτήτων τους, αλλά υποφέρουν από αμφιβολία για το αν τελικά θα μπορέσουν ή το αξίζουν.


Κατάθλιψη.

Η κλινική (διαγνωσμένη) κατάθλιψη έχει σχεδόν τριπλασιαστεί σε σχέση με τα χρόνια πριν από την κρίση. Έχουν αυξηθεί η δυσθυμική διάθεση, η απάθεια, η παθητικότητα, η αίσθηση ματαιότητας, η «επίκτητη ανημπόρια» (η αίσθηση ότι δεν έχουμε έλεγχο των καταστάσεων, οπότε η προσπάθεια δεν έχει νόημα). Οι αναποτελεσματικοί χειρισμοί των πολιτικών και η αίσθηση ότι η διαφθορά είναι πολύ εκτεταμένη χειροτερεύει την ήδη πεσμένη διάθεση. Κάποιοι αντιδρούν βρίσκοντας νέα χόμπι κι ασχολίες. Άλλοι όμως, λόγω έντονου άγχους, αντιδρούν με ψυχολογικούς μηχανισμούς άμυνας κι έτσι συνεχίζουν συμπεριφορές που προσφέρουν μόνο προσωρινή ανακούφιση. Για παράδειγμα, κάνουν παράτολμες επενδύσεις ή αγορές και τελικά βουλιάζουν περισσότερο στην κατάθλιψη.

 

Δύσκολες προσωπικές σχέσεις.

Η ανεργία και οι οικονομικές απώλειες κλυδωνίζουν τις σχέσεις και δημιουργούν και συναισθηματικές απώλειες. Το έντονο στρες για τα οικονομικά, που είναι βασικός παράγοντας διατήρησης της ηρεμίας στα ζευγάρια, ρίχνει την ερωτική διάθεση και τη διάθεση για κοινή δημιουργία, αυξάνει τους τσακωμούς και τους χωρισμούς. Διαλύονται ευκολότερα οι σχέσεις που βασίζονταν στο συμφέρον και οι ψεύτικες φιλίες. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως πλέον πολλοί Έλληνες γονείς εφήβων και νέων ενηλίκων ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να μεταναστεύσουν. Βέβαια, υπάρχουν και οι θετικές αλλαγές, όπως η αναζήτηση πιο ουσιαστικών σχέσεων. Καθώς, όμως, οι αναγκαστικές αλλαγές και τα νέα ξεκινήματα δημιουργούν έντονο στρες, γυρνάμε πάλι στην αρχή.

 

Επομένως, υποφέρουμε, μαθαίνουμε, επιβιώνουμε, αλλά με υψηλό κόστος. Επειδή η ζημιά στην ψυχοσωματική υγεία δύσκολα αντισταθμίζεται, ας μην παραιτούμαστε από τη διεκδίκηση μιας καλύτερης ζωής.
 

© ΤΖΙΝΑ ΧΟΝΔΡΟΥ, Μ.Sc.

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

 


Απόσπασμα από το αφιέρωμα του Γιάννη Πανταζόπουλου στη LIFO, Πόσο χειροτέρεψε η υγεία των Ελλήνων στα χρόνια της κρίσης; Τρεις γιατροί απαντούν με στοιχεία, 25-04-2016.