Τζίνα Χονδρού - Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια -Psychologyhealth.gr

Τζίνα Χονδρού, M.Sc.
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια

Transactional Analysis

Η συνδιαλεκτική ή συναλλακτική ανάλυση (transactional analysis) είναι θεωρία και συμβουλευτική-θεραπευτική προσέγγιση που βασίζεται στην επικοινωνία.

 

 

Ακριβώς επειδή δίνει έμφαση στην επικοινωνία, βρίσκει πολλές εφαρμογές σε όλες τις διαπροσωπικές σχέσεις (π.χ. με συνεργάτες, με σύντροφο, με γονείς και παιδιά).

 

Η 'συναλλαγή' ή 'συνδιάλεξη' είναι οποιαδήποτε ανταλλαγή λεκτικού ή μη λεκτικού μηνύματος μεταξύ ατόμων. Σύμφωνα με τη συνδιαλεκτική ανάλυση, ο τρόπος που επικοινωνούμε με τους άλλους βασίζεται σε όσα έχουμε μάθει ή έχουμε νιώσει στην πρώτη παιδική ηλικία.  Αυτά διαμορφώνουν τα συναισθήματα, την αυτοεκτίμηση και τις στάσεις μας στην ενήλικη ζωή.

 

Η αποτελεσματική επικοινωνία βασίζεται στις επιτυχημένες συναλλαγές ανάμεσα στους ανθρώπους.  Οι άνθρωποι όμως είναι πολύπλευροι και έτσι κατά περίπτωση μπορεί να ενεργοποιείται μία πλευρά του εαυτού μας.  

 

Ο κάθε άνθρωπος έχει τρεις βασικές πλευρές σύμφωνα με την συνδιαλεκτική ανάλυση και μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετική κάθε φορά, ανάλογα με τις συνθήκες στις οποίες βρίσκεται, το άτομο που έχει απέναντί του, κ.λπ. Αυτές οι πλευρές ονομάζονται "Καταστάσεις του Εγώ" και είναι όπως προαναφέρθηκες τρεις: το Παιδί, ο Γονέας και ο Ενήλικος.  Μπορεί κάποιος να είναι ενήλικος, παρόλα αυτά να φέρεται πότε-πότε σαν παιδί ή άλλοτε σαν γονέας, ακόμα κι αν δεν είναι πια παιδί, ή αν δεν έχει αποκτήσει δικό του παιδί.  

 

Όταν το άτομο χρησιμοποιεί ως επί το πλείστον μια κατάσταση του Εγώ (αντί να τις εναλλάσσει) γίνεται άκαμπτο και δυσλειτουργικό.  Άλλες φορές, χρησιμοποιεί μια κατάσταση του εγώ που είναι ακατάλληλη για την περίσταση και έτσι δημιουργείται πρόβλημα στις διαπροσωπικές σχέσεις.  

 

Ένας από τους στόχους της θεραπείας είναι να αναγνωρίζουμε και κατανοούμε τις διαφορετικές καταστάσεις του εγώ μας, για να βελτιωθεί η αυτογνωσία μας, η αποτελεσματικότητα των συναλλαγών και η ικανοποίηση.  Μπορούμε επίσης να ενθαρρύνουμε και να ενεργοποιήσουμε την Ενήλικη πλευρά, ώστε να αλλάξουμε όσα δεν μας ικανοποιούν στη ζωή μας.

 

Επίσης αναλύονται τα ψυχολογικά παιχνίδια που παίζουμε στις σχέσεις μας, οι ρόλοι που υποδυόμαστε, τα σενάρια που έχουμε διαμορφώσει στη ζωή μας και πολλά άλλα.  Στη συνέχεια είναι στο χέρι μας να αποφασίσουμε αν θέλουμε να κάνουμε αλλαγές ή αν μας εξυπηρετεί περισσότερο να διατηρήσουμε κάποια πράγματα ως έχουν.

 

Στόχος σε κάθε περίπτωση είναι να αποκτήσουμε επίγνωση και να οδηγηθούμε προς την ψυχολογική ενηλικίωση, δηλαδή την αυτονομία, αυτοδιάθεση και αυτοδιαχείριση.

 

© ΤΖΙΝΑ ΧΟΝΔΡΟΥ, Μ.Sc.

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ